Muzeum szkolnictwa na Wileńszczyznie

Muzeum Szkolnictwa na Wileńszczyźnie mieści się w historycznym budynku szkoły w Orzełówce, sięgającym roku 1927. W 2013 roku budynek ten został przekazany Muzeum Etnograficznemu Wileńszczyzny.

Głównym kierunkiem działalności muzeum jest badanie historii oświaty Wileńszczyzny oraz ochrona jej dziedzictwa. Wraz ze zmianami ustrojów politycznych następowała przebudowa sieci szkół – wiele historycznych placówek o głęboko zakorzenionych tradycjach przestało istnieć, na ich miejscu powstawały nowe, zmieniały się także pokolenia nauczycieli. Misją Muzeum Szkolnictwa na Wileńszczyźnie jest gromadzenie, ochrona i prezentowanie eksponatów, dokumentów, kolekcji oraz innych obiektów odzwierciedlających rozwój i historię oświaty w tym regionie.

W muzeum prezentowane są ekspozycje dotyczące różnych przedmiotów nauczania: fizyki, chemii, biologii, geografii, astronomii, matematyki, geometrii, wychowania fizycznego, a także pomocy dydaktycznych i wyposażenia szkolnych pracowni. Zwiedzający mogą również obejrzeć archiwum Jana Pakalnisa, ekspozycję poświęconą nauczycielowi muzyki Gabrielowi Janowi Mincewiczowi oraz etnograficzny kącik ucznia. W bibliotece muzealnej przechowywanych jest około 400 podręczników szkolnych, które można przeglądać. Literatura piękna, czasopisma, encyklopedie i inne książki znajdują się w archiwum muzeum.

Dzięki wysiłkom darczyńców i pracowników muzeum zbiory zostały wzbogacone o kolekcje fototeki, numizmatyki, bonistyki, filokartii, a także zabawek, nut, prac piśmienniczych oraz płyt winylowych. Zbiory są stale powiększane.

Zwiedzającym muzeum, zwłaszcza dzieciom, oferowana jest wyjątkowa możliwość nie tylko zobaczenia, ale także dotknięcia przedmiotów z przeszłości. Mogą oni usiąść w starych szkolnych ławkach, przeglądać dawne podręczniki, korzystać z liczydeł i mikroskopów, zadzwonić autentycznym dzwonkiem, oglądać filmy i przezrocza za pomocą projektorów, zagrać na pianinie, wypróbować maszynę do pisania lub stare wagi.

W muzeum odbywają się spotkania lokalnych społeczności, konferencje nauczycieli, zajęcia edukacyjne oraz prezentacje wystaw. Jest to miejsce, w którym harmonijnie łączą się kultura, edukacja i więzi lokalnej społeczności.